Jak odrzucić spadek po upływie terminu?
W prawie spadkowym termin 6 miesięcy na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku (wynikający z art. 1015 § 1 KC) jest kluczowy. Często jednak zdarza się, że spadkobierca, działając w dobrej wierze lub nie mając kontaktu ze zmarłym od lat, dowiaduje się o ogromnym zadłużeniu dopiero po upływie tego terminu lub po złożeniu oświadczenia przed sądem lub u notariusza. Czy w takiej sytuacji „klamka zapadła”? Absolutnie nie. Prawo przewiduje procedurę, która pozwala naprawić ten błąd i skutecznie przeprowadzić odrzucenie spadku po terminie.
Błąd co do przedmiotu spadku – art. 84 KC w praktyce
Podstawą do działania jest instytucja uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Zgodnie z art. 84 Kodeksu cywilnego, jeśli błąd był istotny, spadkobierca może złożyć wniosek do sądu o zatwierdzenie uchylenia się od skutków wcześniejszej decyzji (lub jej braku). Błąd uznaje się za istotny, gdy realny stan majątkowy zmarłego był inny niż ten, o którym wiedział spadkobierca – sąd bada więc, czy gdyby racjonalnie działający spadkobierca posiadał wiedzę o faktycznym zadłużeniu, złożyłby oświadczenie o przyjęciu spadku.
W orzecznictwie przyjmuje się, że brak wiedzy o długach spadkowych, mimo podjęcia rozsądnych starań w celu ich ustalenia, stanowi błąd istotny. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy:
- nie utrzymywaliśmy kontaktu ze zmarłym przez kilka lub kilkanaście lat,
- zmarły ukrywał swoje zobowiązania finansowe przed rodziną,
- wierzyciele (np. banki lub firmy windykacyjne) ujawnili się dopiero po długim czasie od śmierci spadkodawcy.
Przekroczenie terminu z art. 1015 KC to nie wyrok
Wielu Klientów trafia do naszej kancelarii w panice, ponieważ minęło ustawowe 6 miesięcy, a oni – z mocy art. 1015 § 2 KC – przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Choć ogranicza to odpowiedzialność za długi do wartości aktywów, samo przeprowadzenie spisu inwentarza i walka z wierzycielami bywa wyczerpująca i kosztowna.
W takich przypadkach również można wszcząć procedurę uchylenia się od „milczącego” przyjęcia spadku. Sąd może zatwierdzić takie uchylenie, jeśli udowodnimy, że brak oświadczenia w terminie wynikał z błędu co do stanu majątkowego zmarłego. Prawnik od spraw spadkowych pomoże w takim przypadku przygotować odpowiednią argumentację, która przekona sąd do zatwierdzenia Twojej decyzji.
Praktyczne aspekty i pułapki – o czym musisz wiedzieć?
Decyzja o walce przed sądem o uchylenie skutków przyjęcia spadku z długami wymaga znajomości kilku rygorystycznych zasad:
Roczny termin zawity (art. 88 KC) – To najważniejsza bariera czasowa. Na złożenie wniosku do sądu masz dokładnie rok od momentu wykrycia błędu (czyli np. od dnia, w którym otrzymałeś pierwsze pismo od komornika lub wezwanie do zapłaty). Po upływie tego terminu uprawnienie to bezpowrotnie wygasa.
Wymóg należytej staranności – Sam argument „nie wiedziałem o długach” często nie wystarcza. Sąd bada, czy jako spadkobierca dołożyłeś należytej staranności w ustalaniu składu majątku (np. poprzez rozmowy z rodziną czy sprawdzenie dokumentów zmarłego). W Kancelarii Radców Prawnych AM&M Legal Pukała, Polak sp.k. pomagamy wykazać, że w Twojej sytuacji brak wiedzy był w pełni uzasadniony.
Dziedziczenie długów przez małoletnie dzieci – Sytuacja komplikuje się, gdy spadek z długami przypada nieletniemu. Wymaga to dodatkowej zgody sądu rodzinnego na odrzucenie spadku w imieniu dziecka. Nasza kancelaria kompleksowo przeprowadza przez ten proces, dbając o bezpieczeństwo majątkowe najmłodszych.
Sukcesy Kancelarii Radców Prawnych AM&M Legal Pukała, Polak sp.k. w sprawach spadkowych
Prowadzenie spraw o uchylenie się od skutków oświadczenia woli wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale przede wszystkim umiejętności procesowych. W Kancelarii Radców Prawnych AM&M Legal Pukała, Polak sp.k. z sukcesem prowadziliśmy liczne postępowania, w których:
- spadkobiercy przez lata nie mieli kontaktu z członkiem rodziny,
- chroniliśmy majątek dzieci przed długami po dalekich krewnych,
- zatwierdzaliśmy uchylenie się od skutków oświadczeń złożonych pod wpływem błędnych zapewnień innych osób.
Nasza kancelaria, choć zakorzeniona w Rzeszowie, zapewnia pełną pomoc prawną i zastępstwo procesowe w sprawach spadkowych na terenie całego kraju. Dzięki możliwościom komunikacji zdalnej skutecznie pomagamy Klientom niezależnie od ich miejsca zamieszkania.
Dostałeś wezwanie do zapłaty długu po osobie zmarłej? Myślisz, że minęło już zbyt dużo czasu? Nie działaj po omacku. Zapraszamy do kontaktu – przeanalizujemy Twoją sytuację i pomożemy odzyskać spokój oraz bezpieczeństwo finansowe.
Napisz do nas: biuro@ammlegal.pl
- Zadzwoń bezpośrednio:+48 887 146 366
- Skorzystaj z formularza kontaktowego na stronie internetowej: www.ammlegal.pl
